است و بايد تعبداً بپذيريم كه معاد جسمانى است » . مرحوم صدرالمتألهين نيز حركت جوهرى را عندتاً براى اثبات معاد جسمانى بيان كرده است . بنابراين از نظر اسلام ، اعم از اهل سنت ، شيعه ، فقهاء ، فلاسفه و متكلمين « معاد » كه از اصول دين است ، جسمانى است . « 1 » انسان با همان تركيبى كه در دنيا دارد روز قيامت در صحراى محشر حاضر مىشود و پس از دادرسى با همان هيات به بهشت يا دوزخ مى رود . لذات بهشت در بهشت دو قسم لذت است : لذايذ روحانى ، هم چون سخن گفتن با خداى تعالى و نشست و برخاست با پيغمبر اكرم ( ص ) و اهل بيت ( ع ) و . . . لذايذ جسمانى ، ماند خوردن ، آشاميدن ، تماس با حورالعين ، جلوس در قصر ها ، مشاهده مناظر بهشت و . .

--> ( 1 ) . محمد بن ابراهيم يحيى شيرازى ملقب به ملا صدرا از حكماى قرن يازدهم هجرى است . موضوع مهمى كه ملاصدرا در آن ابتكار به خرج داده فريضهء مشهور « حركت جوهرى » است . قبل از ملاصدرا اكثريت حكما ، حركت را در اعراض جسم منحصر مىدانستند . ملاصدرا ( ره ) جوهر را نيز متحرك دانست . او تصريح كرد حركتى كه در جوهر پديد مىآيد تغييرى است اشتدادى و استكمالى و به حقيقت جوهر جسم خدشه وارد نمىسازد و آن را دگرگون نمىكند . مرحوم ملاصدرا از فرضيه حركت جوهرى نتايج بسيارى مىگيرد ، از آن جمله است « معاد جسمانى »